Kelebek

> Necati ÇETİNKAYA (Emekli Kur.Alb.)..Türk Kurtuluş Savaşında İrticai isimli konu Güzel Kelebek > Necati ÇETİNKAYA (Emekli Kur.Alb.)..Türk Kurtuluş Savaşında İrticai Güzelkelebekler

KİTABIN ÖZETİ :
Kitap 21 bölümden oluşmaktadır Giriş bölümünde Osmanlı İmparatorluğu’nun kurulmasından, Mustafa Kemal Atatürk'ün Samsun'a çıkışına kadar olan sürecin nasıl oluştuğunun tarihsel gelişimine göre anlatılmaktadır İmparatorluğun Avrupa'daki Rönesans akımından uzak kalması sonucunda gelişen bilim ve teknolojiden faydalanamamış olması ve Avrupa'nın gerisinde kalması, Avrupa ülkelerine tanınan kapitülasyonlarla halk fakirleşmiş, azınlıklar ülkeye hakim olmuştu 19 yy sonlarında başlayan milliyetçilik akımının etkisiyle imparatorluk sınırları içindeki milletlerin kendi ülkelerini kurma girişimleri; ordunun imparatorluk sınırları içindeki milletlerin kendi ülkelerini kurma girişimleri; ordunun cepheden cepheye savaşa girmesiyle yorgun düşmesi ve pek çok askerin cepheden kaçması, orduda disiplinsizlik hat safhaya ulaşmıştır Aynı zamanda ülke içerisinde çeteler, ağalar, şeyhler türemiş, ülke yarı sömürge hale gelmiştir Ülkede tamamen bir İngiliz hayranlığı başlamış Padişah ve Damat Ferit hükümeti, kuruluşun İngiliz egemenliğinde olduğu hissine kapılmıştır İngiliz hükümetinin desteği ile ülke içerisinde İngiliz Muhipler Cemiyeti, Kürt Teali Cemiyeti, Hürriyet ve İtilaf Partisi, Mavri Mira Cemiyeti gibi ülkeyi bölmek isteyen pek çok cemiyet kuruldu Mustafa Kemal Atatürk'e karşı halkı ayaklandırmaya, karışıklık çıkarmaya çalıştılar ve bu konuda ilk başlarda kısmen başarılı oldular
Giriş bölümünden sonra Mondros Ateşkes Antlaşması ile Sevr Barış Antlaşmasının Sonucu Türkiye'nin paylaşımını gösteren harita yer almaktadır Müteakip bölümlerde, 16 ana başlık altında Mustafa Kemal Atatürk'ün ülkeyi kurtarma, tam bağımsız TCumhuriyetini kurmak uğruna Anadolu'da başlattığı mücadeleyi engellemeye yönelik olarak İngiliz hükümeti, Padişah ve Damat Ferit hükümetinin desteklediği isyanlar ve irticai olaylar ele alınmaktadır Bu 16 isyan ve başkaldırılar şunlar :
1 Milli Aşiretinin İsyanı :
Bağımsız bir Kürdistan fikrine yönelik İngiliz ve Fransız desteğinde Urfa civarında oluşan ve çabucak bastırılan isyandır
2 Ali Galip Olayı ve Malatya Vakası :
Atatürk'ün Samsuna çıkıp Amasya ve Sivas'a doğru yol alması karşısında İstanbul Hükümetinin kışkırttığı bir karşı propaganda hareketi ve başkaldırısıdır İngiliz desteği vardır İsyan bastırılmış Ali Galip Suriye'ye, oradan İstanbul'a kaçmıştır
3 Bayburt'ta Şeyh Eşref Vakası :
Şeyh Eşref Şiilik propagandası yaparak, Mustafa Kemal ve arkadaşlarını kafir olarak değerlendirip Ermeni desteği ile dini bir ayaklanma başlatmış olup bu ayaklanma KKarabekir tarafından bastırılmıştır Şeyh çatışmalarda düşen top mermisi ile parçalanarak ölmüştür
4 Anzavur İsyanları :
Biga ve Bandırma civarında İstanbul hükümeti ve İngiliz hükümeti desteği ile Kuvayi Milliye teşkillerini arkadan vurarak, Yunan işgalini kolaylaştırmaya yönelik olarak gelişen ve uzun çabalar sonucu bastırılan bir ayaklanmadır
5 1 nci ve 2 nci Delibaş İsyanları :
Yine din kisvesi altında Konya ve Bozkır civarında oluşan daha sonra bastırılan bir isyandır Bu isyanda daha sonra Ankara hükümetine baş kaldırıp, tasviye edilen Demirci Mehmet Efe'nin büyük yararlılıkları görülmüştür
6 Sivas'ta Şeyh Recep Vakası :
İngiliz Muhipler Cemiyetinin desteği din kisvesi altında Padişah yanlılarının çıkarttığı bir başkaldırıdır Olaylar daha sonra Atatürk lehine gelişmiştir
7 Adapazarı, Düzce, Bolu, Hendek, Beypazarı Nallıhan İsyanları :
Padişah yanlılarının çıkarttığı bu ayaklanmalar; silah zoruyla çetin geçen çarpışmalar ve görüşmeler sonucu asilerin teslim olmasıyla yatıştırılmıştır
8 Hilafet Ordusu ve Kuvayi İnzibatiye :
Kuvayi Milliye Hareketine karşı durabilmek için padişah ve İngiliz hükümetinin desteği ile kurulan bu ordu genelde Adapazarı, Düzce, Bolu yöresinde faaliyet gösterdi Bu bölgedeki isyanlar bastırılınca Hilafet Ordusu artıkları İngiliz gemileri ile Bostancı'ya getirmişlerdir
9 Yozgat, Zile, Yıldızeli, Boğazlıyan (Çapanoğlu isyanları) :
Yine din kisvesi altında başlayan isyan Ethem Bey ve Kuvayi Seyyare kuvvetlerince bastırılmıştır
10 Kürt, Kürtçülük ve Ali Batı İsyanı :
Mardin bölgesinde bağımsız Kürdistan kurmaya yönelik olarak çıkan bu isyan, Ali Batı isimli Şafinin öldürülmesiyle son bulmuş, ama İngiliz kışkırtmacılığı Koşkiri ve Dersim aşiretlerine yönelik olarak devam etmiştir
11 Cemil Çeto Olayları :
Bitlis bölgesinde çıkan ve yine bölgede Kürdistan devleti kurmaya yönelik isyan kısa sürede bastırıldı
12 Koçkiri İsyanı :
Kürt Teali Cemiyetinin kışkırtmaları ile Sivas bölgesinin merkez alan ve bağımsız Kürdistan kurmaya yönelik olarak başlayan isyan uzun süren çarpışmalardan sonra ele başlarının çoğunun öldürülmesi ve bir kısmının yakalanması sonucu meclisten af çıkarılması ve bu kişilerin mecburi ikamete tabi tutulmaları ile sonuçlandı
13 Aynacıoğulları Olayı :
Yozgat, Tokat ve civarında Aynalıoğullarının başını çektikleri çetelerin eşkıyalık faaliyetleri, meydana gelen çarpışmalar sonucu Aynalıoğullarının teslim olmasıyla son bulur
14 Demirci Mehmet Efe :
İsyanların bastırılmasında ve batı cephesinde çok etkili olan Demirci Mehmet Efe ve adamları zamanla Ankara Hükümetinin üzerinde olduğunu savunmaya ve uğradığı köylerde zalimce davranmaya başlayınca yapılan baskınlarla kuvvetleri dağıtılır ve Efe teslim olur Çok güvendiği Yüzbaşı Nuri komutasındaki 50 adamıyla Dualar köyünde ikamete çekilir ve burada saygın bir kişi olarak hayatına devam ettirir
15 Ethem Bey Olayı :
Yine isyanları bastırmada büyük yararlılıkları görülen Ethem Bey’in zamanla Ankara Hükümetini kendisinden aşağıda görmesi sonucunda tasviyesine karar verilir ve Ethem Bey uzun çatışmalardan sonra Yunan tarafına geçerek ülkeyi terk eder
16 Etniki Eterya / Pontus Rum Faaliyetleri :
Yıllarca Türk Milleti içerisinde adil bir biçimde yaşamış olan Rumların ülke içinde kurdukları Rum Cumhuriyeti ve bunların faaliyetleri anlatılmaktadır
SONUÇ :
Mustafa Kemal Atatürk bağımsız bir devlet kurmak yolunda başlattığı ulusal hareketle; gerek İngiliz Hükümetinin, gerekse İstanbul Hükümetinin kışkırttığı pek çok isyanla uğraşmak zorunda kalmıştır Fakat üstün zekası ile milleti bağımsızlık uğrunda yapılan faaliyetlere inandırarak bu isyanların üstesinden gelmesini bilmiş ve medeni devletlerin yüzüne Lozan tokadını indirmesini bilmiştir Günümüzde de aynı tehlikelerin olduğunu ve gelecekte olabileceğini göz önünde tutarak bilim ve teknolojiye inanmış, her zaman uyanık, aydın bir toplum olmak zorundayız
alıntı